تحلیل گفتمان انتقادی، آشکار ساختن افکار و ایدئولوژی های پنهان در یک متن (گفتمان) است. یکی از نظریه پردازان تحلیل گفتمان انتقادی «تئو ون لیوون» است که نظریه ی «کنشگران اجتماعی» و «کنش - واکنش های اجتماعی» او در پی مشروعیت بخشی یا مشروعیت زدایی برخی کنشگران، کردارها و اهداف آنان است. بنابراین شیوه های مشروعیت بخشی به یک امر یا مشروعیت زدایی از آن، اساس این نظریه است. چهار راهکار اصلی مشـروعیت بخشی و مشروعیت زدایی به گفتمان عبارت است از: 1-اعتباربخشی، 2- ارزش گذاری اخلاقی، 3- عقلانی کردن و 4- اسطوره سازی. هریک از این چهار شیوه، اشکال متنوعی دارند و در این پژوهش، اشعار ملک الشعرا بهار و حاجی قادر کویی از دیدگاه شیوه های مشروعیت بخشی و مشروعیت زدایی به گفتمان بررسی شده است. یافته های پژوهش نشان می دهد که بسامد مشروعیت زدایی در اشعار بهار و حاجی قادر کویی بیشتر از مشروعیت بخشی است. الگوهای عمل در اشعار بهار و حاجی قادر، قرآن و آیات قرآنی، شاهان باستانی و گذشته ی افتخارآمیز ایران باستان و نیز برخی کشورهای متمدن هستند. بهار و حاجی قادر با ذکر سخنان پیامبر (ص) و بزرگان ایران باستان از طریق اعتبار بخشی، با الگو قرار دادن قرآن و بزرگان دینی و شاهان ایران باستان و انتقاد از کشور و اعضای هیأت حاکمه، از حکومت وقت مشروعیت زدایی کرده اند. همچنین هر دو به اسطوره های پهلوانی و قهرمانی ایران اشاره می کنند تا علاوه بر ایجاد روحیه ی مبارزه در مردم، از حکومت مشروعیت زدایی کرده باشند.

مقاله حاضر به اینکه مدیران خرید چگونه می توانند مقبولیت بخش خرید را درون سازمان توسعه دهند، می پردازد. در این رابطه از یک رویکرد تحقیقاتی کیفی شش موردی استفاده شد. تاکنون تحقیقی بر روی این موضوع انجام نشده است. تحلیلی از راهبردهای مقبولیت درونی، باید مفهوم و طبیعت روابط در میان بخش ها را نیز در نظر داشته باشد. تحلیل ها نشان می دهد که جهت ایجاد، حفظ یا افزایش مقبولیت درونی بخش، مدیران خرید باید در دو مورد زیر بسیار خوب عمل کنند: 1) شناسایی و جذب بهترین تامین کننده ها و 2) شناسایی و به کارگیری فرآیندهای همکاری و فرآیند های هماهنگی که توسط رقبا قابل کپی برداری نباشند در واقع، مدیران تامین، راهبرد های مقبولیت داخلی و خارجی را توسعه می دهند چرا که سطح بالاتری از مقبولیت درونی می تواند به تدریج توسط سهامداران خارجی، که پس از استنباط سایر بخش ها و مدیریت ارشد تاثیر می گذارد، پشتیبانی شود. تحقیقات همچنین نشان می دهد که راهبرد های به کار برده شده توسط مدیران خرید، بسته به تلاشی که دارند بر ابعاد مقبولیت (شناختی، عملی، اخلاقی) تاثیر می گذارند و شکل های متفاوتی می گیرند. بعلاوه، راهبرد مقبولیت یک بخش خرید، بسته به برخی از عوامل مهم، توسعه می یابد: 1) بخش خرید در یک زمان معین از نظر سهم درک شده در ارزیابی، شبیه به یک ترازنامه مالی است، 2) توانمندی فنی و رابطه ای پرسنل خرید و 3) حد نتایج در انتخاب های راهبردی که منجر به رشد مزیت رقابتی برای سازمانی که برای آن کار می کنند. به نظر می آید هر گونه تلاش برای گام برداشتن بر مبنای راهبرد های منسجم می توانند به ارتقای سطح مقبولیت بخش خرید و سطح رشد آن کمک کند. از این نقطه شروع، این مطالعه همچنین نشان می دهد که مقبولیت داخلی بخش خرید، محرک اساسی شیوه های خرید است.

پس از حادثة یازدهم سپتامبر و شکل گرفتن آنچه «جنگ علیه ترور» خوانده شد، آمریکایی ها با حمله به افغانستان و عراق به آن پاسخ دادند. لازمة مبادرت به دو جنگ در پاسخ به یک حملة تروریستی، با توجه به پرهزینه بودن جنگ ها در ابعاد مختلف مادی، انسانی و عاطفی-احساسی، توجیه و مشروعیت بخشی به آنها بود. حال این مسئله مطرح می شود که چگونه در جهت امکان پذیر شدن چنین سیاست های پرهزینه ای، راهبردهای مشروعیت بخش به آنها شکل گرفت. این مقاله با بهره گیری از چارچوب نظری تحلیل گفتمان انتقادی و روش های تحلیل استعاره و تحلیل خصوصیات اسنادی، به تجزیه وتحلیل خطابه های دولت بوش در مورد جنگ علیه تروریسم می پردازد تا راهبردهای مشروعیت بخش به این سیاست خارجی را نشان دهد. یافته های این پژوهش نشان می دهد که مقامات آمریکایی به ویژه بوش در چارچوب گفتمان های مسلط داخلی و بین المللی همچون استثناگرایی و لیبرالیسم و با بهره برداری از خلأ معنایی ایجادشده در پی این بحران، به بازنمایی جدیدی از «خود» و «دیگری» پرداختند تا به سیاست و رویه های این کشور در جنگ علیه تروریسم مشروعیت بخشند.

لطفا برای مشاهده چکیده به متن کامل (PDF) مراجعه فرمایید.

اساس و پایه هر حکومت و حاکمیت، مشروعیت آن است. مشروعیت از یک سو به ایجاد حق حاکمیت برای حاکمان و از سوی دیگر، موجب شناسایی و پذیرش این حق از سوی عامه مردم را منجر می شود. در ایران دوران اسلامی، حاکمان مشروعیت خود را از خلیفگان عرب  و در مواردی به صورت استیلا و گاه رویکرد به پیشینه تاریخ باستانی اخذ می کردند تا اینکه یورش مغولان،  منابع مشروعیت را متحول ساخت. این پژوهش با استفاده از روش توصیفی-تحلیلی بر آن است تا به تطبیق روند مشروعیت یابی ایلخانان مغول با تیموریان و براساس استفاده از توان و جاذبۀ فرهنگی تشیع بپردازد. نتایج تحقیق نشانگر این معنا است که هرچند هر دو دودمان حکومتگر از پتانسیل های تشیع برای مقاصد سیاسی و جذب فرهنگی در جامعه اکثریت بهره برداری را کردند اما فقیهان شیعه همراهی و مساعدت بیشتری با ایلخانان داشتند تا با تیموریان. این امر به رشد تشیع از جنبۀ آزادی عمل شیعیان یا اتحاد تشیع و تصوف در عصر ایلخانی کمک زیادی نمود. از سوی دیگر، ایلخانان و تیموریان بر ساخت بناهای مذهبی و انعکاس مضامین دینی در معماری این دوره تلاش های وافری در مشروعیت یابی داشتند.اهداف پژوهشی:بررسی روند مشروعیت یابی ایلخانان مغول و تیموریان براساس استفاده از توان و جاذبه فرهنگی تشیع.بررسی چگونگی مشروعیت یابی ایلخانان و تیموریان با تکیه بر کتیبه های بناهای این دوره.سؤالات پژوهش:روند مشروعیت یابی ایلخانان مغول و تیموریان براساس بهره بری از توان و جاذبه فرهنگی تشیع به چه صورت بوده است؟مشروعیت یابی ایلخانان و تیموریان با تکیه بر کتیبه های بناهای این دوره چگونه بود؟

جنگ چالدران، رویدادی تأثیرگذار در هنگام بنیان گذاری و تثبیت دولت صفویه بود؛ چراکه به چهره ی شکست ناپذیر شاه، ضربه ی سهمگینی وارد ساخت و موجب تضعیف مشروعیت شاه اسماعیل شد. دشواری هضم این شکست، تاریخ نویسان هواخواه صفویان را به بازاندیشی در باب روایت جنگ چالدران واداشت. این مقاله با رویکرد توصیفی-تحلیلی در پی پاسخ به این پرسش است که منابع تاریخ­نگاری عصر صفوی چگونه با این شکست مواجه شده­اند؟ سنجش شیوه های بازنمایی جنگ چالدارن در تاریخ نویسی دوره ی شاه اسماعیل و پس از آن، دو الگو در طرح اندازی روایی تجربه ی این ناکامی را می نمایاند: نخست، در روایت کتاب های حبیب السیر و فتوحات شاهی، انکار و به حاشیه رانی شکست، رویکرد غالب است. کتاب فتوحات شاهی برای گریز از نشان دادن سیمای تلخ شکست، از خیر روایتش می گذرد. از سوی دیگر، خواندمیر شکست در جنگ چالدران را امری حاشیه ای می انگارد و از اساس تجربه ی آن را طرد و انکار می کند. دوم، در منابع تاریخی پس از مرگ شاه اسماعیل، هرچند تلخی ناکامی این نبرد پذیرفته می شود، با این حال، با توجه به اقتضائات زمانه و در راستای توجیه شکست خطاهای نیروهای قزلباش، برجسته می گردد؛ و روایت جنگ چالدران به گونه ای طرح اندازی می شود که ابهت شاه اسماعیل حفظ شود و خللی بر مبانی مشروعیت این حکومت وارد نشود.

هنگامی که داریوش هخامنشی (522- 486 ق.م) پس ازمبارزاتی سخت با گئومات مغ – آن گونه که خود توصیف می کند – و برخوردهای جدی و سرنوشت ساز با مدعیانی که خواستار دگرگونی در وضع خود و دولت هخامنشی بودند، پیروز بیرون آمد، در اولین گزارش خود در مورد گئومات و شورشهای فراوان و فراگیر که در بیستون کرمانشاهان منتشر نمود و4 آن را به عنوان سندی رسمی و پایدار برای آیندگان به ودیعه نهاد، خود را شاهنشاه برگزیده- به خواست – اهورامزدا معرفی می کند. چه انگیزه هایی داریوش را وادار می کند که چنان پیام تازه و قابل بررسی یی را برای نخستین بار در ایران زمین به مردم زمان خود و آیندگان انتقال دهد؟ برخی از مورخان او را زرتشتی خوانده اند و بسیاری نیز موضوع را با ابهام نگاه کرده و عده ای نیز داریوش را نه یک زرتشتی مومن و وفادار و آرمان مند، بلکه سیاستمداری جدی با چهره ای نظامی و خشن و یک توسعه گر بی گذشت و سرانجام یک بازرگان آگاه و کارا، معرفی کرده اند. با این حال اینکه چرا داریوش خود را با اراده اهورامزدا پیروز و بزرگ می نامد چندان روشن نیست. مقاله حاضر سعی دارد از درون پیچیدگیهای سیاسی و ناپیدایی های اجتماعی و مبارزات اعتقادی آن زمان، تا حدودی برای این سوال پاسخی درخور بیابد.